Tütün kullanımının Sağlık üzerine etkileri

/ 8 Haziran 2017 / 291 Görüntüleme / yorumsuz /
1 Yıldız2 Yıldız3 Yıldız4 Yıldız5 Yıldız (oy yok)
Loading...

Tütün kullanımı çok sayıda hastalık ve ölümle sonuçlanmaktadır. Bu hastalıklar arasında kalp ve damar hastalıkları, akciğer kanseri ve kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) öne çıkmaktadır.

Tütün Kullanımı ve Hastalıklar:

Kalp ve damar hastalıkları: Koroner kalp hastalığının bilinen nedenleri arasında en büyük etkisi olan faktörlerden birisi de sigara içimidir. Sigara içenler arasında koroner kalp hastalığı riski 2–4 kat artmıştır. Öte yandan sigara içiminin koroner kalp hastalığının diğer risk faktörleri olan hipertansiyon ve kolesterol yüksekliği ile de ilişkili olduğu bilinmektedir.

Bu faktörlerden herhangi birisinin varlığında sigara içilmesi hastalık riskini daha da artırmaktadır.

Kanser: İnsanlarda kanserlerin en az 10 tanesinin meydana gelmesinde de sigara içimi önemli rol oynar. Bu kanserlerin başında akciğer kanseri gelmektedir. Bütün akciğer kanseri olgularının yüzde 90 kadarı sigara nedeniyle meydana gelir. Akciğer kanseri dışında larinks kanseri, ağız boşluğu, farinks, özofagus, mide, kolon, pankreas, böbrek, mesane, meme ve serviks kanserinin oluşumunda da sigaranın rolü vardır. İnsanlardaki bütün kanserlerin yaklaşık olarak üçte birinden sigara sorumlu tutulmaktadır.

Kronik akciğer hastalıkları: Sigara içiminin etkisi ile mukosiliyer aktivite ve alveolar makrofaj aktivitesi bozulur, mukus bezlerinde hiperplazi ve hipertrofi meydana gelir. Sigara dumanı bronş duvarındaki düz kasların kasılmasına yol açarak hava yolu direncinin artmasına neden olur. Bu anatomik ve fonksiyonel değişmeler sonucunda zaman içinde kronik akciğer hastalığı tablosu gelişir.

Sindirim sistemi hastalıkları: Sindirim kanalında çeşitli kanserlerden ayrı olarak gingivit, diş çürüğü, özofajit, ülser gibi hastalıklar bakımından sigara içimi risk yaratmaktadır.

Kas-iskelet sistemi hastalıkları: Sigara içen kadınlarda osteoporoz sıklığının daha fazla olduğu araştırmalarla ortaya konmuştur.

Nöro-psikiyatrik sorunlar:  Önceleri sigara içmenin bu hastalık bakımından koruyucu rol oynadığı şeklinde bilgiler yayılmışsa da geniş kapsamlı ve uzun süreli izleme çalışmalarında sigaranın herhangi koruyucu etkisi olmadığı, hatta eğer bir etki varsa bunun olumsuz yönde olduğu bilgisi ortaya konmuştur. Algılama fonksiyonlarında yaşlanma ile ortaya çıkan kayıpların da sigara içenlerde daha fazla olduğu bulunmuştur. Bunun dışında sigara içimi bir tür bağımlılıktır ve DSÖ sigara bağımlılığını bir hastalık olarak tanımlamıştır. Sigara, bağımlılık yapan diğer maddeler kadar güçlü bağımlılık yapabilir. Bağımlılığın mekanizması nikotin etkisi ile meydana gelen dopamin salınımıdır. Bu şekilde sigara haz duyusu oluşturmakta ve sigara içenler bu haz duyusunu aradıkları için tekrar tekrar sigara içmeyi istemektedir. Başlangıçta haz duyusu tatmini için istemli olarak sigara içilirken bir süre sonra bağımlılık yerleşmekte ve sigara içilmesi istem dışı olarak sürdürülmektedir. Sigara içmekte olan pek çok kişi sigara içmeyi sürdürmek istemedikleri halde bağımlılık nedeniyle bu isteklerinde başarılı olamamaktadır.

Diğer sağlık sorunları:Sigara içilmesi de damar bozukluğunun (arterioskleroz) meydana gelmesi bakımından önemli bir faktördür. O halde sigara içen kişilerde kan dolaşımı yetersizliğine bağlı sorunların daha fazla olması beklenir. Bunlar arasında derinin erken dönemde yaşlanması, deri enfeksiyonları, vücudun uç kısımlarında, özellikle ayak parmaklarında dolaşım bozukluğuna bağlı sorunlar sayılabilir. Ayrıca yaşlıların soğuk havada daha çok üşümesi, barsak kan dolaşımındaki yetersizlik nedeniyle beslenme ve emilim bozuklukları gibi durumların da sigara içenlerde daha fazla olması, dolaşım sistemindeki bozukluğun sonuçlarıdır. Sigara içenlerde derinin beslenmesi de azalacağı için deride erken yaşlanma meydana gelir. Öte yandan sigara içimi, bazı hastalıkların oluşunda etkili olmasa bile, hastalık ile birlikte sigara içildiği zaman olumsuz etkiler daha fazla görülmektedir. Örneğin hipertansif sigara içicilerinde koroner kalp hastalığı riski daha da artar. Benzeri şekilde diyabetik içicilerde de damar komplikasyonları daha erken olarak meydana gelir.

Tütün kullanımına bağlı sağlık sorunlarından bazıları öldürücü hastalıklardır. Sigara içenlerinin yarısı sigaraya bağlı bir sağlık sorunu nedeniyle ölmektedir. Dünyada her yıl 5,4 milyon kişi sigaraya bağlı bir nedenle hayatını kaybetmektedir. Bu sayı her 6,5 saniyede bir kişinin ölmesi demektir. Sigara içiminin kontrolü yönünde etkili önlemler alınmadığı takdirde bugün için 5,4 milyon olan sayının önümüzdeki 25–30 yıllık sürede 10 milyona ulaşacağı ve gelecekteki ölümlerin daha çok gelişmekte olan ülkelerde olacağı tahmin edilmektedir Ülkemizde de sigara içimi her yıl 100 bin dolayında kişinin ölmesine neden olmaktadır. İçinde bulunduğumuz yüzyıl boyunca dünyada 1 milyar kişinin tütün kullanımı nedeniyle hayatını kaybedeceği tahmin edilmektedir.

Öldürücü sağlık sorunlarının yanı sıra tütün kullanımı çok ciddi çevre kirliliğine ve ekonomik kayıplara da yol açmaktadır. Sigara dumanı kapalı ortam hava kirliliğinin en önemli nedenlerinden birisidir. Ayrıca sigara izmaritlerinin neden olduğu çevre kirliliği, yangınlar da ciddi boyuttadır. Ekonomik yük tütün kullanımının yarattığı bir diğer sorundur.

Yalnızca sigara satın almak için harcanan para günde 70 milyon TL, yılda ise 25 milyar TL dolayındadır. Bu miktardan daha fazlası da sigara içiminin neden olduğu hastalıkların tanı ve tedavisi için harcanmaktadır. Sonuç olarak sigara kullanımı hem kişisel hem de ülke ekonomisi bakımından ciddi yük oluşturmaktadır.

Kaynakça: TÜTÜN BAĞIMLILIĞI İLE MÜCADELE EL KİTABI