Kortizon nedir? Nerelerde Kullanılır?

/ 9 Haziran 2017 / 175 Görüntüleme / yorumsuz /
1 Yıldız2 Yıldız3 Yıldız4 Yıldız5 Yıldız (oy yok)
Loading...

Kortizon, böbreküstü bezlerden üretilen bir hormondur ve karbonhidrat ve yağ metabolizmasını düzenlemekte görev alır. Tıpta Kortizon tedavisi ağız yolu, damar yolu, cilt yolu ve eklemlere enjekte şeklinde yapılarak birçok hastalığın tedavisinde kullanılmaktadır. Günlük vücutta üretilen kortizon oranı kişiden kişiye değişiklik gösterebilmektedir. Vücutta salgılanan kortizon miktarı, vücut sıcaklığına, kan basıncına ve zamana bağlı olarak değişebilir.

Kortizon üretimi hayatın 3. haftası başlar ve ölüme kadar kortizon üretimi devam eder. Eğer vücutta kortizon üretimi azalmış ya da hiç üretim gerçekleşmiyorsa mutlaka dışarıdan vücuda kortizon yüklenmelidir.

Kortizon Tedavisinde Dikkat edilmesi Gerekenler Nelerdir?

Kortizon gerekli olan orandan daha fazla alınırsa, kilo artışı ve yüksek tansiyon gibi sonuçlara neden olabilir. Dolayısı ile uzun vadeli tedavilerde beslenme listesi uzman bir doktor tarafından hazırlanmalıdır.

Kortizon hastalarda tuz tutulumuna neden olabileceği için tedavi boyunca tuz tüketiminden kaçınmak gerekmektedir.

Kortizon tedavisi hangi hastalıklar için kullanılır?

Kalp ve damar hastalıkları, kan ile alakalı hastalıklar, romatizmal hastalıklar, tümör tedavileri, idrar yolu ve böbrek rahatsızlıklarında kortizon tedavi amacı ile kullanılmaktadır.

Ayrıca, alerjik gelişen hastalıklar da, bağ dokusu ile alakalı hastalıklar, göz rahatsızlıkları, zehirlenmeler ve sıcak basmaları, şoklar, vücutta gelişen bazı felçler, özellikle yüz felcinin başlangıç döneminde, bağışıklık sistemi ile alakalı sorunlarda ve ciddi astım krizlerinde de kortizon tedavisi uygulanmaktadır.

Kortizonun yan etkileri nelerdir?

Mide problemleri, Adet düzensizlikleri, Tansiyon ve şeker yükselmesi, Psikolojik sorunlar, Göz kusurları (uzun zaman devam eden kortizon tedavisi katarak oluşmasına neden olabilir), Kemik erimesi, Tüylenme, Kas zayıflığı, Gelişme bozukluğu, Kan düzeyinde artış Vücudun bazı alanlarında sıra dışı şişlik ve yağlanma görülebilir.

Kortizon tedavisinde vücuda dışarıdan kortizon alındığı sürece böbrek üstü bezleri kortizon üretimini keser. Kortizon kullanımı aniden bırakıldığında böbrek üstü bezleri de kortizon üretmediğinden vücutta kortizon eksikliği yaşanır ve bu durum addison krizine yol açar.

Kortizon Kullanırken Nasıl Beslenmeli?

Bazı hastalıkların tedavisinde kullanılan kortizonun ciddi yan etkileri vardır. Bu yüzden kortizon kullanırken beslenme biçimimize dikkat etmek gerekir. Dört beyazdan (tuz, şeker, yağ, un) kaçınmak etmek gerekir. Kortizon kullananlar dışarıda yememeli, hazır gıdalardan kaçınmalı, evde katkısız gıdalarla hazırladığımız besinleri tüketmelidir.

*Daha az tuz

Kortizon, böbreklerden tuzun (sodyumun) geri emilimini artırır. Kortizonun yüksek tansiyona neden olmasının başlıca nedeni budur. Fakat kortizonun böbrek üzerinde bir de potasyum atma etkisi vardır. Potasyum kaybı kas güçsüzlüğüne yol açar, birçok hormonun salgılanma fonksiyonlarında ve kalbin kasılma işlevinde de olumsuz etkilerini gösterir. Tuzu azaltırken, potasyum bakımından zengin olduğundan ve yağsız rejimlere büyük ölçüde yardım ettiğinden sebze-meyve tüketimini artırmak da faydalıdır. Dolayısıyla bol sebze ve meyve tüketilmelidir.

*Bol kalsiyum alınmalı

Uzun vadede kortizon kalsiyumun bağırsaktan emilimini azaltarak osteoporoza neden olur. Kortizon kullanan kişiler düzenli biçimde kemik mineral yoğunluğu ölçümü yaptırmalı ve kalsiyum açısından zengin beslenmelidirler. Ancak yağ içermesi nedeniyle fındık, sodyum içermesi nedeniyle küçük balıklar aşırı tüketilmemelidir.

*Tatlılardan ve yağlı besinlerden kaçınmalı

Kortizon kullanırken özellikle karbonhidrat ve yağ içeren besinleri yemeye eğilim artar. Bunun nedeni vücudumuzdaki karbonhidrat (şeker) metabolizmasının bozulmasıdır

Kortizon, kan şekerinin yükselmesine neden olur. Çünkü glikozun yani kan şekerinin hücre içine girişini azaltır, kan şekeri yükseltir; karaciğerde ve çizgili kaslarda (şeker ve yağdan) glikojen sentezini ve depolanmasını artırır.

Bu durum iştahın artmasına neden olup şişmanlığın önünü açar. Alınan bu kiloların verilmesi de çok zordur.

Dikkat edilmesi gereken bir başka konu da hormonsuz sebze-meyve tüketmek olmalıdır.

Kortizon Kullanımında Yapılan Yanlışlar:

-Daha düşük miktarda kortizonun yeteceği hastalıklarda yüksek dozda kortizon kullanımının önerilmesi,

-Kortizon kullanımı sırasında hasta doktor tarafından takipte olmalı, yerinde ve belirli miktarda kullanımı sağlanmalıdır.