Ebabil Kuşu nedir? Özellikleri nelerdir?

/ 9 Haziran 2017 / 400 Görüntüleme / yorumsuz /
1 Yıldız2 Yıldız3 Yıldız4 Yıldız5 Yıldız (1)
Loading...

Arapça olan ebabil, dağ kırlangıcı, keçi sağan kuşu ve kus sürüsü anlamlarına da gelir

Ebabil, Kur’an-ı Kerim’de Ebrehe’nin ordusunu helak eden kuşlar hakkında kullanılan bir tabirdir. Birbiri pesi sıra giden deve veya kus sürüsü manasına gelen Arapça ‘ibbâle’ kelimesinin çoğul sekli olan ebâbil kelimesi ile bir nevi kırlangıç kastedilir.

Habeşistan Kralı Necâsi Ashame’nin, Yemen’e hükümdar tayin ettiği Ebrehe b. Sabbah el-Esrem, Mekke’ye giden kervan ve Kâbe ziyaretçilerini çekmek ve San’a şehrini ticaret merkezi haline getirmek üzere burada Kulleys veya Kalis denilen bir tapınak (kilise) yaptırdı. Oysa Araplar hâlâ Kâbe’ye gitmeye devam edip San’a’daki kiliseye iltifat etmiyorlardı. Tapınağın Araplar tarafından ilgi görmemesine ve temiz tutulmamasına kızan Ebrehe ve Habeşliler sonunda Kâbe’yi yıkmaya karar verdiler. Ebrehe komutasındaki bir ordu filler ile Kâbe üzerine yürüdü. Ebrehe, ordusuyla Kâbe önlerine kadar geldiğinde, Allah tarafından gönderilen küçük ebabil kuşları gökte belirmiş ve ağızlarında taşıdıkları küçücük tasları, onların üzerine bırakmıştır. Bu tas yağmuru altında ordunun yenilmiş ekin tanesine dönüp tamamen helak olması sonucu Kâbe kurtulur. Bu olay Kur’an-ı Kerim’de Fil suresinde geçer.

Olay Kur’an’da söyle anlatılmaktadır: (Fil Suresi, 1-4)

“Bismillahirrahmânirrahîm. Rabbinin, fil sahiplerine ne yaptığını görmedin mi? Onların tuzaklarını boşa çıkarmadı mı? Üzerlerine balçıktan pişirilmiş taslar atan sürü sürü kuşlar gönderdi. Nihayet onları yenilmiş ekin yaprakları haline getirdi.” (MEAL, 02.09.2006, diyanet.gov.tr)

Rivayetlere göre her kusun ağzında ve pençelerinde, surede siccîlden olduğu belirtilen ve müfessirlerce mercimekle nohut arası büyüklükte gösterilen taslar vardı. Her tasta da bir düşmanın ismi yazılmıştı ve surede tuğla gibi taşlaşmış çamuru ifade eder.

Ebabillerin fiziksel özelliklerine dair bilgiler farklılık arz etmektedir. Kaynaklarda ebabil, kırlangıca benzer, ondan biraz büyükçe, ayakları kırmızı renkte veya o bölgede daha önce hiç görülmemiş siyah renkli, yeşil boyunlu, ufak gagalı, uzun ayaklı dağ kırlangıçları seklinde tarif olunur

Gerçekte ise ebabiller en kısa gagaya sahip kuşlardır. En kısa bacaklar da birkaç ebabil türüne aittir. Ebabillerin cins adı ‘bacağı yok’ anlamında olan ‘Apus’dur. Çünkü zamanlarının çoğunu havada geçirdikleri için ebabillerin bacaklara gereksinimleri yok gibidir.

Ebabil kuşu, İslam edebiyatında bilhassa Fil vak’asında oynadıkları mühim rol dolayısıyla şöhret bulmuşlardır.