Asit Yağmurları Nedir? Nasıl Oluşur? Çevreye ve İnsanlara Etkileri Nedir?

/ 12 Haziran 2017 / 484 Görüntüleme / yorumsuz /
1 Yıldız2 Yıldız3 Yıldız4 Yıldız5 Yıldız (1)
Loading...

Kirlilik içermeyen yağmurum pH’sı 5,6 civarındadır, Bu hafif asiditenin sebebi karbondioksit ve suyun oluşturulduğu karbonik asittir. Asit yağmuru pH’sı 5,6’dan daha asidik olan yağmur, kar ya da sis için kullanılan bir terimdir. Asit yağmurlarına neden olan şey nedir ve bunun çevrenin ve canlılar için uygunluğu üzerine etkileri nelerdir?

Asit Yağmuru Nasıl Oluşur?

Asit yağmurlarının temel nedeni, atmosferde bulunan kükürt oksit ve azot oksitlerdir. Gaz yapısındaki bu bileşikler su ile etkileşerek kuvvetli asitler oluştururlar ve bu asitler yağmur kar halinde yeryüzüne inerler. Bu oksitlerin asıl kaynağı fabrikalar ve motorlu taşıtlarda yakılan fosil yakıtlar yani kömür, petrol ve doğalgazdır. Kömür kullanan elektrik santralleri bütün kaynaklardan daha fazla üretir. Asıl ilginç olan nokta, yerel kirlenmeyi azaltmak için inşa edilen yüksek fabrika bacalarının bu kirleticilerin atmosfere yayılmasına neden olmasıdır. Rüzgarlarla taşınan bu kirleticiler, endüstri merkezlerinden binlerce km uzaklıktaki bölgelere asit yağmurları halinde düşebilmektedir.

Çevre ve İnsan Sağlığına etkileri nelerdir?

Asit yağmurları, direk havada bulunan sülfat solunum yoluyla alınmakta ve bronşit, astım, kanser gibi çeşitli hastalıklara insanı; suyu ve toprağı etkileyerek bitki ve hayvanları ve dolaylı olarak insanı etkiler ve içinde kalsiyum karbonat içeren yapılara zarar verir.

Asitlerin göller ve akarsular üzerindeki etkileri en çok bahar mevsiminde karların erimeye başladığında, çok daha ağır olmaktadır. İlk önce yüzeydeki kar erir aşağıya doğru süzülür ve kış boyunca birikmiş asidin büyük kısmı bir anda akarsu ve göllere karışır. İlk eriyen kar suyunun pH’sı 3 olabilmekte ve bu asit dalgası, asidik koşullara karşı en duyarlı olan balık ve diğer su canlılarının yumurtalarını ve yavrularını vurmaktadır. Buda insana dolaylı yoldan etkilemektedir.

Asit yağmurları akarsu ve göllerdeki canlılara zarar vermekle birlikte, bu yağmurların orman ve diğer karasal canlılar üzerinde doğrudan etkisi konusunda çelişkiler vardır. Son yapılan araştırmalar, asidik yağmur ve karın, topraktaki minarellerin çözünürlüklerini etkileyerek,  toprakta önemli değişiklikler ortaya çıkardıkları görülmüştür. Karaya düşen asit yağmurları kalsiyum magnezyum gibi bazı minarel iyonları yıkayarak uzaklaştırır. Bu mineraller, toprak suyunun tamponlanmasına yardımcı olurlar ve bitki büyümesi için zorunlu besinlerdir. Toprakta mevcut alüminyum gibi diğer mineraller ise, asitleşme nedeniyle çözünürlüklerinin arması sonucunda toksik miktarlara ulaşırlar. Buda insana dolaylı yoldan etkilemektedir.