Akraba evliliği ile taşınan kalıtsal hastalıklar

/ 10 Haziran 2017 / 577 Görüntüleme / yorumsuz /
1 Yıldız2 Yıldız3 Yıldız4 Yıldız5 Yıldız (oy yok)
Loading...

Kan bağı olan kişiler arası evlilikler akraba evlilikleridir. Tıbbi acıdan en tehlikelisi ve en sık görüneni amca, hala, teyze ve dayı çocukları arasında yapılan evliliklerdir.

Kırsal yerleşim yerlerinde ve kentlerde gecekondu kesimlerinde akraba evliliği fazla görülmektedir.

Anne ve babası akraba olmayan çocuklar arasında bebek ölüm hızı binde 45.9 düzeyinde iken akraba evliliği sonucunda doğan çocuklar arasında binde 72.1 düzeyine çıkmaktadır. Yenidoğan ölüm hızları da akraba olan veya olmayan evliliklerde doğan bebeklerde önemli farklılık göstermektedir (binde 42 ve binde 25). Perinatal ölüm hızlarının akraba evliliği olduğunda binde 59, akraba evliliği olmadığında binde 37 düzeyinde olduğu görülmektedir.

Çocukların yaşatılmasına ilişkin stratejilerin akraba evliliği faktörünü göz ardı ettiği sürece ancak sınırlı ölçüde başarılı olabileceği görülmektedir.

Akraba evliği, otozomal resessif kalıtsal hastalıklar ve bir dereceye kadar da multifaktöryel kalıtsal hastalıklar için önemli bir risk faktörüdür. Akraba evlilklerinde görülen genetik hastalıklar: Zekâ geriliği, sağırlık, dilsizlik, albinoluk, anemi, şeker hastalığı, altıparmaklılık, kısa parmaklılık, renk körlüğü, hemofilidir. Bu nedenle akraba evliliği yapmaktan kaçınmak bu hastalıklardan korunmak için çok önemli ve çok kolay bir yoldur.

Akraba evliliği yapmış çiftlere, Türkiye’de sık görülen hastalıklardan görüldüğü bölgelerde evlenecek çiftlerde taşıyıcılık testi yapılması önerilmelidir. Tedavisi çok güç kalıtsal bir hastalık olan Talasemi için Türkiye genelinde her 50 kişiden birinin Antalya, Adana ve Güneydoğu Anadolu bölgesinde ise her 10 kişiden birinin taşıyıcı olduğu belirlenmiştir. Anne ve baba adayının her ikisinin de taşıyıcı olması hasta bir çocuk doğurma riskini önemli oranda artırır (%25). Riskli ailelerin doğum öncesi tanı olanağından yararlanabilmeleri için DNA testi ile anne ve babanın mutasyonlarının gebelikten önce belirlenmiş olması gerekir. Mutasyonlar bilindiği takdirde gebeliğin erken bir evresinde Korion Villus Aspirasyonu ile elde edilen dokuda hastalık tanısı kısa sürede yapılabilir. Mutasyonların önceden bilinmediği durumlarda ise gebeliğin daha sonraki haftalarında (18. Haftadan sonra) Kordon kanında Hemoglobin Zincir analizi yapılarak hastalık tanınabilir.